border opzet planten sfeer

Opzet van een border 1/4 – Uitstraling en sfeer

Hoe maak je in je tuin een goed werkende plantenborder die ook nog eens het hele jaar mooi is? Dat doe je door een goede opzet te maken en de planten met zorg uit te kiezen. Deel 1 van de opzet van een border gaat over uitstraling en sfeer. Er is een handige manier om te bepalen hoe je wil dat je border eruit komt te zien en dat is kiezen uit een van de volgende opties:

  1. Gelijke kleuren en gelijke vormen
  2. Gelijke kleuren en verschillende vormen
  3. Verschillende kleuren en gelijke vormen
  4. Verschillende kleuren en verschillende vormen

Elke combinatie heeft een verschillend effect en een verschillende sfeer. Optie 1 heeft een rustige uitstraling als je voor een zachte kleur kiest zoals lichtroze of wit, maar kan ook een enorm statement zijn als je bijvoorbeeld voor knalgeel kiest. Hoe dan ook creëer je met gelijke kleuren en gelijke vormen een strakke en rustige uitstraling. Optie 2 heeft datzelfde effect, maar omdat deze verschillende vormen heeft is deze optie wellicht interessanter dan optie 1. Een goed voorbeeld hiervan is de beroemde witte tuin van Sissinghurst garden in Engeland. Optie 3 vormt een beheerst maar kleurrijk geheel. Optie 4 is de meest gebruikte versie. De verschillende vormen en verschillende kleuren maken de meest speelse border, maar het gevaar kan zijn dat het te druk wordt en dat je verloren raakt in het overweldigende aanbod van planten.

Als je een van de opties gekozen hebt ga je kijken naar de bloemvorm, maar welke bloemvormen zijn er?
opzet van een border bloemvormen

  1. Knoop/bol (bijvoorbeeld: Knautia, Astrantia, Monarda)
  2. Margriet (bijvoorbeeld: Echinacea, Helenium, Rudbeckia)
  3. Pluim (bijvoorbeeld: Astilbe, Filipendula, Calamagrostis brachytricha)
  4. Scherm (bijvoorbeeld: Achillea, Eupatorium, Sedum)
  5. Aar (bijvoorbeeld: Salvia, Agastache, Cimicifuga)
  6. Filter (bijvoorbeeld: Stipa gigantea, Thalictrum, Mischantus)

Aan de hand van de optie die je gekozen hebt en aan de hand van je eigen smaak kies je een aantal, of alle, bloemvormen uit en de kleuren die je wil gebruiken. Daarbij kan je dan planten uit gaan zoeken die voldoen aan alle andere eisen zoals grondsoort en standplaats. Lees verder over de opzet van een border in deel 2: kleuren en sferen!

Knautia macedonica winter

Vaste planten top 20 – de mooiste vaste planten – Knautia macedonica

Vaste planten zijn geweldig, ze zijn mooi, divers, vergen weinig onderhoud en je hoeft ze niet of nauwelijks te vervangen. In dit blog vind je mijn top 20 van de mooiste vaste planten. Ze staan in willekeurige volgorde omdat ik simpelweg niet kan kiezen welke de beste is.

3. Knautia macedonica – Beemdkroon

Knautia macedonica vaste plant

Knautia macedonica

De Beemdkroon is een in het wild vrij algemeen voorkomende plant die veel groeit langs akkers, wegen en dijken. Hij heeft qua uiterlijk veel weg van de Scabiosa. Knautia is een plant die veel nectar bevat en daar genieten vele vlinders, hommels en bijen van. De bladeren kan je eten als sla maar je kan ze ook bereiden als bladgroenten. Dus is het niet alleen goed voor de natuur maar ook voor jezelf.

De gehele plant is behaard met kleine witte stekelhaartjes waardoor het soms lijkt alsof er een witte gloed op de stelen en bladeren zit. De bladeren zijn lichtgroen en zijn diep ingesneden. De bloemen van Knautia macedonica zijn knoopvorming en staan afzonderlijk van elkaar op vele aparte bloemstelen. Knautia maakt zeer veel bloemen. De uitgebloeide bloemen zien eruit als kleine groene bolletjes, leuk om te zien maar als je ze er steeds uit blijft knippen dan bloeit Knautia tot aan de vorst!

Beemdkroon is een goede gatenvuller omdat hij zeer gemakkelijk vermeerdert. Plant hem bijvoorbeeld tussen rozen of in een wilde border. Net als Echinacea en Achillea is Knautia mooi te combineren met grassen zoals Stipa tenuissima of Panicum. Een andere mooie combinatie is met Nepeta, Agastache en/of Monarda. Doordat het blad een zilverachtige gloed heeft kan je Knautia goed combineren met grijsbladige planten.

Bloeitijd: juli tot oktober (afhankelijk van het weer)
Hoogte: 50-70 cm, afhankelijk van de variëteit en de grondsoort
Standplaats: zon
Bloemvorm: knoop
Wintergroen: nee
Winterkwaliteit: bloemen en blad behouden lang hun kleur
Grondsoort: iedere goede tuingrond en zandgrond, niet te nat en niet teveel bemesten anders worden de stelen slap
Onderhoud: weinig onderhoud nodig, gedurende de bloeiperiode de uitgebloeide bloemen eruit knippen zodat de plant lang doorbloeit, eventueel begeleiden met een plantensteun

Enkele mooie variëteiten: ‘Melton Pastels’ – pastel roze en roze, ‘Red Knight’ – donkerrood, ‘Mars Midget’ – robijnrood en meer compact.

Echinacea purpurea

Vaste planten top 20 – de mooiste vaste planten – Echinacea purpurea

Vaste planten zijn geweldig, ze zijn mooi, divers, vergen weinig onderhoud en je hoeft ze niet of nauwelijks te vervangen. In dit blog vind je mijn top 20 van de mooiste vaste planten. Ze staan in willekeurige volgorde omdat ik simpelweg niet kan kiezen welke de beste is.

2. Echinacea purpurea – Rode zonnehoed

Echinacea purpurea

Echinacea purpurea

Echinacea is niet voor niets een van de populairste vaste planten van het moment. Niet alleen zijn de bloemen erg mooi, maar deze plant heeft ook veel andere goede eigenschappen.
Oorspronkelijk komt Echinacea voor op de Noord-Amerikaanse prairie en is hij bekend geworden door het gebruik in medicijnen. Neem eens een lekker kopje thee van deze plant, dat is goed voor je weerstand!

Bijen en vlinders zijn helemaal verzot op de bloemen en het is een goede snijbloem die je zelf kan zaaien.

Echinacea heeft een margrietachtige bloem met een groot bloemhart. De bloemblaadjes hangen meestal een beetje naar beneden. Er zijn ook soorten die dubbelbloemig zijn. Van deze soorten lijkt de bloem meer op een vrolijk gekleurde pompon. Als je het hart van de bloem van heel dichtbij bekijkt, lijkt het op een soort speldenkussen. De bladeren van de plant zijn meestal groen tot donkergroen en zijn lancetvormig.

Eigenlijk kan je Echinacea met alle soorten planten combineren. Een mooie combinatie is met Verbena of Achillea. Ook gaat de plant goed samen met aarvormige bloemen zoals Salvia. Een heel natuurlijke combinatie is met siergrassen, deze combinatie bootst de Amerikaanse prairie na en heeft een wilde en natuurlijke sfeer.

Bloeitijd: juli tot oktober
Hoogte: 50-120 cm, afhankelijk van de variëteit en de grondsoort
Standplaats: zon, eventueel lichte schaduw
Bloemvorm: margriet
Wintergroen: nee
Winterkwaliteit: uitgebloeide bloemharten
Grondsoort: iedere goede tuingrond, niet te nat, de plant kan goed tegen droogte
Onderhoud: weinig onderhoud nodig, na een paar jaar de bloem opnemen en delen en her-planten voor het behoud van een rijke bloei, aan het einde van de winter of het begin van het voorjaar de plant terugsnoeien tot ongeveer 5cm boven de grond.

Enkele mooie variëteiten: ‘White Swan’ – wit, ‘Fatal Attraction’ – felroze, ‘Harvest Moon’ – geel, ‘Evening Glow’ – oranje, roze, geel, ‘Marmelade’ – dubbelbloemig oranje, ‘Now Cheesier’ – goudgeel, ‘Ruby Giant’ – paars-roze, donker hart.

standplaats zon

Standplaats – Wat is schaduw, halfschaduw en zon?

Standplaats, wat is dat? Heel letterlijk genomen is dat de plek in de tuin waar de plant het beste neergezet kan worden, omdat hij daar het beste groeit. Waar het vooral om gaat is het aantal uren zon dat de plant per dag nodig heeft. De zonuren zijn gemiddeld en gelden voor de lente en zomerperiode.

Standplaats schaduw: maximaal 2 uur volle zon per dag, deze planten kunnen ook op de donkerste plekjes van je tuin staan.

Standplaats halfschaduw: maximaal 4 uur per dag in de volle zon, deze planten geven de voorkeur aan lichte schaduw. Schaduw van bijvoorbeeld een boom met een open kroon.

Standplaats zon: minimaal 5 uur zon op het warmste gedeelte van de dag. Zet deze planten niet onder een boom of grote struik die het zonlicht kan belemmeren.

Combinaties van deze standplaatsen komen ook veel voor. Sommige planten kunnen zowel in de zon als in de halfschaduw staan, de plek waar je hem dan neerzet heeft wel effect op de bloei. Staat er bij een plant zon/halfschaduw? Zet hem dan in de zon als je veel bloemen wilt, de plant zal ook bloeien in de halfschaduw maar dan wel minder uitbundig. Dit geldt hetzelfde voor planten die zowel in de halfschaduw als schaduw kunnen staan.
Schaduwplanten hebben meestal kleinere bloemen en de sierwaarde van deze planten zit in de bladeren die vaak een mooie textuur of kleur hebben. Als ze te veel zon krijgen dan kunnen ze verbranden.

Hoe bepaal je waar het meeste zon is in je tuin? De meest handige manier om dit te doen is via Google maps kijken naar waar het noorden is ten opzichte van je huis. Als je bepaald hebt waar het noorden is dan weet je automatisch waar het oosten, zuiden en westen is en weet je waar de zon opkomt, op zijn hoogst staat en waar hij ondergaat. Zo kan je zien waar in jouw tuin de meeste zon is. Wat je natuurlijk ook kan doen is op een heldere zomerdag observeren waar de zon-plekken en schaduwplekken zijn.

logo

vaste planten border winter

Vaste planten top 20 – de mooiste vaste planten – Achillea millefolium

Vaste planten zijn geweldig, ze zijn mooi, divers, vergen weinig onderhoud en je hoeft ze niet of nauwelijks te vervangen. In dit blog vind je mijn top 20 van de mooiste vaste planten. Ze staan in willekeurige volgorde omdat ik simpelweg niet kan kiezen welke de beste is.

1. Achillea millefolium – Duizendblad

Achillea vaste planten mooi

Achillea ‘Terracotta’ in combinatie met Helenium en diamantgras.

Achillea millefolium is een middelgrote vaste plant met schermvormige bloemen in de kleuren roze, wit, geel en rood en vele variaties daarvan. Het is een inheemse plant die veel voorkomt in graslanden en bermen. Verder komt hij voor in andere landen op het westelijk halfrond. Deze plant is niet voor niets een sterke en mooie vaste plant, hij is namelijk vernoemd naar de Griekse held Achilles die, volgens de legende, in de Trojaanse oorlog er een wond mee genas. 

De bladeren van de plant zijn diep ingesneden en geven een typische geur af als je ze tussen je vingers wrijft. De bloemen zijn niet alleen mooi in de tuin maar ook als droogbloemen in een droogboeket, omdat ze hun kleur behouden.

Achillea is goed te combineren in een border met verschillende andere vaste planten. Een goede combinatie is met Echinacea en Salvia. Natuurlijk is het ook mooi te combineren met andere vaste planten. Een zeer goede combinatie is met grassen. De schermvormige bloemen contrasteren prachtig met de lange aren van de grassen. Deze combinatie heeft een heel natuurlijke uitstraling.

Bloeitijd: juni tot oktober
Hoogte: 15 – 100 cm, afhankelijk van de variëteit en de grondsoort
Standplaats: zon
Bloemvorm: scherm
Wintergroen: nee
Winterkwaliteit: uitgebloeide bloemen
Grondsoort: iedere goede tuingrond, niet te nat
Onderhoud: weinig onderhoud nodig, bloemen einde winter, begin voorjaar afknippen. En iedere drie jaar opnemen, scheuren en her-planten om de bloemvorming te behouden.

Enkele mooie variëteiten: ‘Cerise Queen’ – lichtroze, ‘Summerwine’ – donkerroze/bordeauxrood, ‘Wesersandstein’ – lichtgeel en roze, ‘Terracotta’ – oranje/rood verkleurt naar geel, ‘Hoffnung’ – wit, ‘Walther Funcke’ – rood, oranje en roze, ‘Taygetea’ – lichtgeel.

Vaste planten border in Appeltern

Appeltern tuinenfestival 2015 video – Het palet

Het Appeltern tuinenfestival 2015 met thema, een tuin voor Vincent van Gogh, is tot een goed einde gekomen. Deze video laat zien hoe mijn tuin in Appeltern gegroeid is vanaf het moment van de aanleg in maart dit jaar tot en met november.
De vaste planten en bollen hebben ervoor gezorgd dat de tuin er elke keer weer anders uit zag waardoor je de seizoenen in de tuin kon beleven. De kleurcontrasten die ontstonden waren erg mooi om te zien. Net als alle andere winnaars van het tuinenfestival in de tuinen van Appeltern ben ik erg trots op het resultaat! Ik ben dan ook erg blij dat de tuin nog een heel jaar mag blijven liggen en dus ook in 2016 nog gewoon te bezoeken is.
Geniet van de video!

Website Appeltern

 

 

herfst paddestoel mos bos groen bruin Ardennen

Sfeervolle herfst

Het is weer herfst, de bomen kleuren rood, geel en bruin en de planten in de tuin worden minder vol en verliezen hun bloemen. Is dat erg? Nee, helemaal niet! Want de herfst heeft heel veel moois te bieden en er zijn veel planten die tot aan de eerste vorst dapper blijven bloeien.
In de tuin in Almere, die ik eind vorig jaar gerenoveerd heb, bloeit nog van alles en de eigenaren hebben afgelopen week voor het eerst stoofperen gegeten uit eigen tuin. De fotocollage geeft een beeld van hoe de tuin er nu uitziet. (Klik op de foto om deze te vergroten)

Een mooie herfstbloeier in die tuin is de herfstanemoon (2), deze heb je in meerdere tinten roze en in het wit. Niet alleen specifieke herfstbloeiers fleuren je tuin op in de herfst, er zijn ook vaste planten en heesters die al de hele zomer gebloeid hebben en doorgaan tot aan de vorst. Voorbeelden hiervan zijn het Zeeuws knoopje ((Astrantia) 3), hortensia’s ((Hydrangea) 5), leverkruid ((Eupatorium) 4), beemdkroon (Knautia), rode zonnehoed ((Echinacea) 7), ijzerhard ((Verbena) 1), wilde (woekerende) kamille ((Matricaria) 8) en natuurlijk de Dahlia’s.
Naast de bloeiende planten is het ook leuk om in de tuin te kijken naar de paddenstoelen die overal de grond uitschieten en als je fruitbomen hebt kun je nu de peren en appels oogsten. Naast fruit voor consumptie heb je natuurlijk ook fruit voor de sier, sierappeltjes (6) zijn een leuke toevoeging voor je tuin en de vogels eten er lekker van.
Als laatste noem ik de siergrassen die de laatste jaren steeds populairder zijn geworden. Dit is niet zo gek, want deze planten maken van je tuin iets bijzonders en in deze tijd van het jaar komen ze tot bloei. Opvallende grassen zijn de pampasgras (Cortaderia) en bijvoorbeeld het Japanse bloedgras (Imperata) dat in de herfst helemaal rood kleurt.

Tips voor een kleurrijke herfsttuin:
Naast bovengenoemde planten zijn er natuurlijk nog veel meer planten die je tuin in de herfst mooi maken. Plant deze soorten nu in je tuin en geniet er meteen al van, het volgende jaar is het nog mooier. De plantenencyclopedie van www.appeltern.nl is een makkelijke zoekmachine voor planten. Bij de informatie staat of de plant een mooie herfstkleur heeft en wanneer de bloei plaatsvindt.
Een andere leuke kleurtoevoeging in je tuin zijn pompoenen. Niet alleen lekker om te eten maar ook mooi als sierelement in de tuin. Bij alle tuincentra zijn sierpompoenen te koop.
Kom je er niet uit? Vraag gerust om advies via het contactformulier.

Work in progress

Op dit moment ben ik bezig met het ontwerp voor een kleine stadstuin in Almere. De eigenaren willen de tuin graag in een mediterrane sfeer en er moeten meerdere hoekjes komen waar ze kunnen genieten van de tuin.
Het is een kleine tuin en het is dan ook belangrijk om met bepaalde ontwerptrucjes de tuin groter te laten lijken. Door middel van lange zichtlijnen vanuit het huis met op het einde een bijzonder element dat je aandacht trekt lijkt de tuin langer. Ook door het plaatsen van hoge elementen dichtbij je huis krijgt de tuin meer diepte. Om de tuin breder te laten lijken maak ik een pad dat van de ene kant naar de andere kant loopt. Aan de uiteinden van het pad komen lange spiegels.
Normaal gesproken ben ik geen fan van verhoogde borders maar in dit geval past het erg goed bij het thema en helpt het om meer diepte te creëren in de tuin.
De eigenaren hebben het conceptontwerp geaccepteerd en nu kan ik het verder tot in detail uit gaan werken.
Naast deze tuin ben ik ook bezig met het ontwerpen van een grote boerderijtuin met het thema; boeren-chique.

Concept ontwerp 1502 PLAT

(Klik op de foto om deze te vergroten)

TD in DT
To do in de tuin

Wat te doen in de tuin naast genieten van het (misschien wel laatste) mooie herfstweer? Het gras mag nog een laatste keer gemaaid worden en kale plekken kunnen daarna bijgezaaid worden. Bollen en viooltjes kunnen geplant worden, appels en peren geoogst en paddenstoelen kunnen op de foto. Natuurlijk moet er ook nog steeds onkruid gewied worden.
Als je een vijver hebt of een waterelement met bassin, dan is het belangrijk om er tijdig een net overheen te plaatsen zodat het water niet vuil wordt van al het vallende blad. Vooral een vijver waarin vissen, kikkers en andere levende wezens zitten moet goed beschermd worden tegen het blad anders is het schadelijk voor de dieren die erin leven.
Genoeg te doen dus!

Tip: al dat vallende blad is soms vervelend maar het is ook goed. Maak ergens achterin je tuin een hoop van al het blad en ander tuinafval, gooi daarbij je gft afval, schep het af en toe om en maak je eigen compost!
Houdt wat blad achter, maak met dat blad kleine hoopjes en creëer zo schuilplekken voor egels en andere kleine dieren.

Hier nog wat sfeervolle herfstfoto’s:

DSC08752

Een heel duur insectenhuisje, voor weinig geld (maar
wel meer moeite) eenvoudig zelf te maken.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dit konijn geniet van de gevallen appels.

DSC08791

DSC08783

Kleurrijke paddenstoelen in het bos.

 

Appeltern tuinenfestival in tijdschrift Tuin en Landschap!

In nummer 13 van de Tuin en Landschap staan alle tuinen van het Appeltern tuinenfestival van dit jaar. Alle ontwerpers/ ontwerpteams zijn een tijdje geleden geïnterviewd en nu ligt het resultaat daarvan in de winkel.

Het is erg leuk om elk interview te lezen en de achtergrond van het ontwerp beter te leren kennen. Ook is er een kader toegevoegd die uitleg geeft over hoe de tuin is aangelegd en hoe alle materialen verkregen zijn.

Mijn tuin staat op bladzijde 30 t/m 33.

Mis dit speciale nummer niet!

Website Tuin en Landschap

 

Het ontwerp

Hier komt het dan eindelijk, het ontwerp!
Het ontwerp is gebaseerd op de kleurenpaletten die Vincent gebruikte in zijn leven als kunstenaar zoals al eerder genoemd in mijn eerste blog. Het is een simpel ontwerp zonder al teveel extra onderdelen erin zodat het concept goed tot zijn recht komt.

6149199_orig

De tuin is opgebouwd in vier vakken waarin, in de vorm van beplanting, de kleurenpaletten worden getoond. Vincent van Gogh schilderde in zijn felgekleurde schilderijen met korte stroken. De beplanting wordt geplant in eenzelfde patroon met daarin in tegengestelde richting stroken van grassen.
In het grijze vak komen planten die witte, zwarte of grijze kleuren hebben. Deze refereren naar de vele tekeningen die Vincent maakte.
In het bruine vak komen planten die verschillende tinten bruin en oranje hebben. Deze refereren naar de donkere schilderijen die hij maakte als leerling van Anton Mauve.
In het lichtgele vak komen planten die pastelkleuren hebben en die refereren aan de schilderijen die Vincent in Frankrijk maakte.
In het groene vak komen planten met felle kleuren, de complementaire kleuren. In dit vak komen vooral veel bloemen. Dit vak refereert naar de bekendste schilderijen die hij maakte.

Hieronder zijn impressies te zien van de beplanting die in de vakken komt.

 

Het pad begint rustig, gaat daarna steeds meer slingeren en het houdt soms spontaan op. Vincent van Gogh was een getalenteerde man maar hij had ook veel problemen. Het pad staat voor zijn wispelturigheid en zijn verwarde geest, maar ook voor zijn ontwikkeling als kunstenaar; hij ging steeds meer zijn eigen weg. Uiteindelijk houdt het pad op, net als zijn leven.

In het midden komt een paal te staan met schilderijlijsten erop. Deze paal wordt gemaakt door Kraam 90, kijk eens op hun website; www.kraam90.nl.
De paal kan ronddraaien zodat de hele tuin te bekijken is door een schilderijlijst. Er komt er één op ooghoogte en één op een lager niveau zodat ook de lagere planten goed te bekijken zijn. Ook leuk voor kinderen!

Loopt u ook het pad van Vincents schildersleven? De tuin is vanaf 16 mei te bekijken in de Tuinen van Appeltern.